Alex Verhoeven

De 24-jarige Alex Verhoeven uit Helmond heeft Write Now! Nijmegen gewonnen. Volgens de jury was de tekst waarmee hij de voorronde heeft gewonnen een inzending die van begin tot einde ijzersterk in elkaar zit. Een compleet verhaal met een verrassend slot, dat ondanks de uitzichtloze ellende die het scherp en herkenbaar afgetekende hoofdpersonage doormaakt een verfrissend feest is om te lezen. Alex stelt zichzelf voor:

Ik ben geboren in Tanzania en heb vijf jaar in Nicaragua gewoond. Mijn moeder is Boliviaans en mijn vader is half Nederlands/Indonesisch. Momenteel studeer ik journalistiek in Tilburg. Ondanks dat ik niet zo vaak in de schoolbanken te vinden ben past deze studie wel bij mij. Het is voor mij dan ook meer een manier om bezig te zijn met schrijven en alles wat inspiratie biedt. Uiteindelijk is het toch de bedoeling om gelezen te worden. Ongeacht je achtergrond en aspiraties.

Een avond in Guilin, China

Door een van onze correspondenten

Vergeet alles wat je hebt gehoord over dit land. Vooral wat de media je voorschotelen. Van kant en klaar maaltijden word je alleen maar dik, lui en verwend. Als je wilt weten hoe het hier echt aan toe gaat, vergeet dan even je huidskleur en alle ethische platitudes die daarin doordrenkt zijn. Schreeuw om moord, diefstal en aanranding. Misschien is het beter dat je stopt met lezen. Naïviteit valt onmogelijk te herwinnen.
Je hebt de juiste keuze gemaakt. Tegenover me zit Guy. Zheng Guy. Hij is het type Chinees die je liever niet tegenover je wilt hebben; zijn blik alleen al kan tot pijn leiden. In stereotypisch Chinees-Engels dwingt hij de lucht om zich heen te trillen: ‘Doe wat je niet laten kan, maar fuck niet met witte nummerplaten die met een O beginnen,’ de corrupte overheidsfunctionarissen die in de nieuwste Mercedes S klasse rondrijden, ‘tenzij je meer dan 5000 Kuai op zak hebt, dan mag je fucking alles flikken.’ Hij schenkt mijn glas vol baijiu en dwingt me het in een keer leeg te drinken door ‘ganbei’ te roepen: hoe fijn is het toch om in een cultuur te leven waarin een 'nee' niet wordt geaccepteerd en waarbij je iemand stront bezopen kan laten worden door het woord voor proost herhaaldelijk uit te spreken. De gifgroene vloeistof glijdt door mijn slokdarm en brandt in zijn baan al het anatomisch correcte weefsel weg. Stel je voor dat je een glas maagzuur moet leegdrinken. Onmiddellijk trekken alle spieren in mijn gezicht samen. Verman je. Je hebt een imago hoog te houden. Ik schenk mijn glas nogmaals vol.
Guy heeft geld. Schrik als je bedenkt dat hij alles voor ons betaalt. Zo'n duizend Kuai per nacht. Ongeveer honderd euro. De serveerster die ons het bier komt brengen verdient niet meer dan vijf kuai per uur. Omgerekend vijftig eurocent. Een pakje peuken. Als je een van Guy's vriendinnen bent dan koopt hij een appartement voor je. Als je een van zijn vrienden bent dan zijn de eet- en drinkfestijnen, de hotelkamers en de hoeren gratis. Je hoeft je alleen maar onderdanig op te stellen, hem zo nu en dan ‘the master of Guilin’ toe te schreeuwen. Een alfamannetje. Hij is het type persoon dat jou vroeger je zelfgemaakte zandtaartjes op liet eten. Die goeie ouwe tijd.
Vanavond wordt het eerst club Regazza. Tip: als je van cocaïne houdt, snuif dan niet uit een gevouwen briefje van één Kuai, anders eindig je onder narcose. Ketamine. Lost in the k-hole my man. Mijn Nederlandse drinkmaatje kan het je navertellen. Hier in China zijn ze dol op ‘k-fan’, als er in een VIP kamer dertig Chinese lijken op de bank liggen en je ziet een grote schaal wit poeder op tafel staan, doe dan gezellig mee, maar maak niet dezelfde domme fout als de Nederlander door te denken dat het cocaïne is. Met onze posse lopen we door de hoofdstraat van Guilin. Winkels vol namaakspullen aan mijn linkerkant. Neonlicht voorgevels met drie, vier, vijf verschillende versies van het Swoosh logo van Nike aan mijn rechterkant. Guy wijst naar een club met twee security guards aan de ingang. ‘In ruil voor een grote som geld laat de politie dit soort grote clubs met rust. Hierdoor is binnen alles mogelijk. Als Regazza last heeft van een kleinere club dan kan de eigenaar een “bommelding” bestellen. Dit houdt in dat de politie een inval doet en gegarandeerd een grote kwantiteit drugs of andere illegale spullen vindt. Einde business.’ We stappen naar binnen. Geld laat het wiel draaien. We krijgen een afgescheiden VIP tafel. Je plek in de hiërarchie wordt bepaald. Een tafel verderop zit ingehuurd vrouwelijk gezelschap die we liefkozend chickens noemen. Schoonheid komt in vele vormen.
Velen zullen dit systeem van corruptie en haantjesgedrag afkeuren. Ben je echter van plan om China in heel haar hoedanigheid lief te hebben, omarm het dan liever, verpest het niet voor mij. De rijke westerling kan zich alles veroorloven. Chinese vrouwen hangen aan je lippen. Ten eerste omdat je het schoonheidsideaal volledig omvat: lang, blank, lichte ogen, licht haar. Ten tweede omdat je in hun geschifte hoofd een kaartje bent naar het Westen. Dat krijg je ervan als je propageert dat jouw land het beste is van de wereld. Democratie staat boven alle andere vormen. Het is jouw schuld dat ze met alle macht het condoom uit mijn handen proberen te grijpen. De woorden ‘ik wil jou baby’ klinken niet vaak genoeg. Zolang je hier niet op ingaat is er geen probleem. Neem natuurlijk wel je condoom mee na afloop. Je weet maar nooit.
Mijn Amerikaanse vriend, liever ongenoemd, biedt me een sigaret aan. Roken is slecht voor je. Hij steekt een briefje van honderd Kuai in brand. Terwijl het hoofd van Mao langzaam wegbrandt steek ik mijn peuk aan. In een oogwenk verschijnt tussen de vlammen door een sardonisch lachende Uncle Sam in het gezicht van de Amerikaan. Op dat moment schiet me te binnen dat zijn bedrijf een lucratief contract heeft bij de Amerikaanse regering. Het recyclen van lege kogelhulzen. Afghanistan. Irak. War on terror. Hij vertelt me dat hij dit niet had hoeven doen als zijn opa een deal in de jaren zeventig niet had vergooid. Dan was hij nu miljardair geweest.
De Nederlander is al een half uur niet meer gezien. Binnen een uur zal hij niet meer dan een lijk op onze bank zijn. De naïeveling onder ons zal denken dat hij laveloos is, maar zijn ogen zullen spreken van valse doodsheid. Voor het gemak zal ik dan onder het genot van de nieuwste hit van de Backstreet Boys zijn hoofd onder een leeg bierkrat schuiven. Zodat hij niet alles onderkotst. Zodat hij niet in zijn eigen galgenmaal stikt. Ik zal zijn mond zo nu en dan schoonvegen terwijl ik meezing met Nick Carter: ‘You're the one for meee, you're my ecstacy, you're the one I neeed!’. De volgende dag zal hij me gaan vertellen dat hij van een groep Chinezen een briefje vol coke had gekregen. Op mijn beurt zal ik hem dan vertellen dat het geen coke was. Maar ketamine. En dat ik een poster van de Backstreet Boys wil.
Voor het zo ver is gaan de Amerikaan en ik naar de McDonald's. Oordeel nu niet al te snel. Zie het als een test op de Chinese normen en waarden. Zonder alcohol op zijn we best aardige mensen. Je zou ons bijna willen leren kennen als je ons vanuit je terrasstoel zou zien langs lopen. Hij krijgt het voor elkaar om vier grote platen uit het dak te rammen terwijl ik nog aan de kassa sta. Terwijl ik daar nog op mijn eten sta te wachten is hij er als een klein kind vandoor gerend. Teleurstelling. Ik zei nog: ‘eerst eten, dan trashen.’ Dit wordt de laatste keer dat ik hem meeneem. Boven de glijbaan is een groot zwart gat, op de vloer stukken gipsplaat. Ik schud mijn hoofd. Met een hamburger in mijn mond schud ik nogmaals mijn hoofd. Voordat ik die op heb is hij alweer naar beneden gesneld. Die baldadigheidroes van hem is niet om aan te zien. De grote Ronald Mcdonaldpop is niet veilig. Elke avond weer. Terwijl ik mijn derde hamburger naar binnen werk struin ik de trap af naar de ingang. Achter me zie ik een ietwat gestreste manager hetzelfde doen, zonder hamburger dan.
Buiten aangekomen staat de Amerikaan met een politiepet op zijn hoofd tegen het lachende gezicht van Ronald aan te boksen. Met elke dreun vliegt er een speeltje de lucht in. Deze week zijn het Spiderman en Batman. Om hem heen schaart zich een klein publiek. Je zal het niet verwachten, maar ze lachen, ze zijn vrolijk. Misschien zien ze de ironie van de situatie in. Amerika versus Amerikaan door de ogen van een Chinees. Als hij de manager op hem af ziet komen neemt hij Ronald op zijn rug. De manager gebaart hem op een vriendelijke toon dat liever te laten, maar hij sprint er vandoor met zijn sparpartner richting Li rivier. Even later drijft de clown in het troebele water. Zuidwaarts. Naar de zee. Dagen later zullen we hier terugkomen en nergens op worden aangesproken. China maakt ons onaantastbaar.
Het zal dan ook niet lang duren voordat een van ons in de gevangenis belandt of op de organenmarkt. Ga naar een willekeurige site van een transplantatiecentrum. 120.000 dollar voor een lever, 65.000 voor een nier, 25.000 dollar voor een hoornvlies. Ik kende een Chinese boer uit Liujiao die een niertransplantatie nodig had. Geld had hij niet, wel een paar mooie ogen. Hij vertelde me dat hij ergens had gehoord dat wij blanken best wat geld willen neertellen voor zijn oog, voor zijn hoornvlies. Niks om ons zorgen over te maken, met één oog kan je het land ook wel woelen.
Joy's Bar. We mengen ons nu tussen de bovenste laag van de middenkader: de Chinezen die niet genoeg geld hebben voor een ketamineverslaving maar wel op zonnige dagen met een paraplu rondlopen. Dat hadden wij ook vroeger, toen we nog in pruiken rondliepen, het gezicht bepoederden en onze vrouwen in zandlopervormige geraamtes hesen. Toen mochten ook alleen de boeren en arbeiders zon bruin zijn. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de Chinese prostituee aan een obsoleet modebeeld voldoet met drie lagen witte prut op haar gelaat. Ongelooflijk onbeschoft van mij om de vraagprijzen nog niet genoemd te hebben. 100 Kuai om haar handje vast te houden, 200 als je met haar wilt dansen, 500 om haar thuis te krijgen. Niet alleen de prijzen verschillen, ook de 'chickens' zelf. Vermijd degene die door de kroegbazen zijn ingehuurd. Zij zijn er alleen maar om je te laten drinken. Ze doen alsof je leuk bent. Dat ben je niet. Sommigen van hen kan je mee naar huis nemen. Over het algemeen presteren ze slecht in bed. Als je echt kwaliteit wilt moet je volgens Guy naar een 'massagesalon' gaan: ‘Voor 600 Kuai krijg je de beste van Guilin. Dit zijn meiden die met hun voeten tussen een reling aan het plafond gaan hangen om je vervolgens te pijpen (..). Neuk hoeren, op mijn kosten, doe wat je wilt, maar er zijn grenzen. Voor jou meer dan voor mij. Door je huidskleur zal je nooit door deze maatschappij geaccepteerd worden. Ik kan met liefde zeggen dat jij mijn broeder bent, maar op straat schelden ze je uit voor witte klootzak. Misschien versta jij ze niet, ik wel. Als je blank bent, ben je voor ons een Amerikaan. De meeste Chinezen zijn te dom om te begrijpen dat Amerika niet heel het Westen vertegenwoordigt. Zolang je ons geld geeft zullen we naar je blijven glimlachen, je gehoorzamen, je dulden, maar diep in ons hart blijven we je verachten voor je eindeloze arrogantie. Je hoeft maar één Chinees tegen te komen die de ballen heeft om je open te snijden, en je bent er geweest.’ Voor het eerst sinds we hier zijn aangekomen besef ik dat ik de enige Nederlander in de zaal ben. Snel sprint ik terug naar Regazza. De club is net aan het sluiten, maar ik weet me langs de menigte te bewegen. Het is leeg binnen. Alle lampen zijn aan. Nergens is hij te bekennen.
Ik heb tegen je gelogen. Mijn drinkmaatje kan het je niet navertellen. Ergens voel ik me verantwoordelijk voor wat er gebeurd is. Het spijt mij. We hebben hem die avond niet meer teruggevonden. Hij staat hier nog steeds als vermist opgegeven. We weten wel beter. Guy heeft redelijk wat macht en connecties in Guilin. Via via heeft hij contact opgenomen met de dief. Nu weten we waar mijn maatje is. Deels. Hij verdient beter. Het lijkt ons dan niet meer dan redelijk om twee en en halve ton neer te leggen. Voor zijn ogen. Voor zijn hart. Voor zijn lever.