Diederik Smit

De 21-jarige Diederik Smit uit Antwerpen heeft een Wildcard weten bemachtigen. Diederik behaalde de tweede plaats in de voorronde van Antwerpen. Zijn verhaal beviel de jury, aangezien het getuigde van een excessieve fantasie en een onuitputtelijk oog voor detail. Diederik stelt zichzelf voor:

Diederik Smit (Maastricht, 1987) studeert in Antwerpen en schrijft fictieve interviews, columns en nieuwsberichten voor verschillende studentenbladen. In 2007 fietste hij om Tasmanië heen. Begin 2009 startte hij het absurdistische weblog Diederik Smit Actueel en in mei stond hij in de finale van het Amsterdams Studenten Cabaret Festival. Hij kreeg veel kritiek op zijn uitzetbeleid van ijzer bij warmte, iets wat voor sommigen moeilijk te rijmen viel met het woord herfst. Diederik Smit is niet verplicht.

De Werken van Wagenburg

I.
niet mis te verstaan

kijk
natuurlijk moet je de paling niet kietelen voor ze gemolken is
en inderdaad
de strijkstok is al vaak genoeg naar zee gebekt
maar jarenlang is er te veel kaas van de balk geschaakt
men heeft zich de kippen in de kerk gewaand
zonder het kaf van de klepel te slachten
destijds is men gevlucht op de step van Jan Daleman (bij wijze van)
enkel uit angst een mug van de mast te jagen

tussen ons gezegd en gezwegen
veel mensen hebben toch een mentaliteit van
na mij de zondag
men is enkel bezig het eigen schip van de muur te snurken
en het zou goed zijn als we nu eindelijk eens
het zuur van de schoenen durven te hoesten
in plaats van ons de koning in de koeien te laten smeren

natuurlijk gaat dat niet als een graf zonder gieter
dat zie ik ook wel
maar waarom zouden we uitgerekend nu de geit in de pap gooien?
moeten we dan maar gewoon de soep in de put zuchten? ik denk het niet
van dode kabouters werd nooit iemand rijk (dat terzijde)

een vork zonder staart is het braken niet waard
hoor ik u denken en dat is natuurlijk ook wel zo
maar ik laat me geen wak in de kat wurgen
vooralsnog hebben we geen krent in de melk te knagen
en we moeten er voor waken
niet opnieuw onze hoed aan een vis te verkopen
men zal de bok moeten snijden voor het een dwerg is

een ding staat vast
als we zo doorgaan, werpen we geen knaak op een draak
daar kun je de klok op innemen
goed, beter een schaap dan genocide
maar u begrijpt wat ik bedoel

Vic Wagenburg (11) is polymaniepatiënt en denkt al honderd dagen dat hij president van een grootmacht is. Dit is de integrale tekst van de redevoering zoals hij die uitsprak op de parkeerplaats van de Aldi in Veldhoven, op 20 januari 2009.

II.
Boodschappenlijstjes eindelijk gebundeld

‘Boter, kaas en wasverzachter’ is tijdsbeeld van een groot verteller

door Vic Wagenburg

Jacco de Ruiter schrijft al vier jaar boodschappenlijstjes in De Standaard. Voor het eerst is nu een selectie van zijn beste lijstjes gebundeld in ‘Boter, Kaas en Wasverzachter, een bloemlezing’. Het resultaat is een meeslepend meesterwerk en een treffend tijdsbeeld van onze hedendaagse consumptiemaatschappij.

In de bundel komen de ontwikkelingen uit het recente consumptiegedrag subtiel maar vlijmscherp naar voren. Terugkerende thema’s in de lijstjes van Jacco zijn natuurlijk de bekende eieren, leverworst, bananen en wc-papier. In een onderkoelde stijl weet hij puntig en toch doeltreffend de basisbehoeften van ieder mens te schetsen. De lezer zal zich zeker kunnen vinden in de rake opsommingen die voor iedereen herkenbaar zijn en appelleren aan de eeuwige drang naar eten en drinken. De bundel begint al meteen met een ogenschijnlijk voorspelbaar lijstje dat door het verrassende slot wel degelijk aan het denken zet:

-cornflakes
-hagelslag
-groentemix
-2 broden
-oploskoffie (cafeïnevrij)

Typerend is het zorgvuldig vermijden van alliteratie (“ontbijtkoek/ yoghurt/ pindakaas”), een lijstje waarin de tegenstelling tussen suikers en vetten genadeloos aan het licht komt. Revolutionair is ook de manier waarop Jacco belangrijke thema’s als zuivel aansnijdt, zonder het expliciet te noemen, zoals in de passage: “karnemelk/ smeerkaas/ scharreleieren”.

Eerbetoon
De Ruiter schroomt niet te verwijzen naar de grote meesters uit het verleden. Het ontroerende ‘Broccoli en borrelnootjes’ kan duidelijk gezien worden als een eerbetoon aan Govert Overkant, de negentiende-eeuwse pionier van het toen nog jonge genre van de boodschappenliteratuur. Enkele lijstjes van De Ruiter hebben zeker de potentie uit te groeien tot klassiekers, zoals het bombastische ‘Gevulde koeken en een halfje wit’, het lijstje met veruit de meeste calorieën van de hele bundel.

Herhaling vormt de grootste valkuil voor De Ruiter, die zelf overigens zelden boodschappen doet. Met iets minder brood en groenten was de bundel krachtiger geweest. Toch is dit slechts een detail, want ondanks de statische vorm, vervelen de rijtjes met levensmiddelen geen moment. Op het eerste oog lijken ze onschuldig, maar de lezer die verder kijkt, ontdekt het universele verlangen naar geborgenheid, verzadiging en cola. Deze materialistische ondertoon proef je door de hele bundel heen en juist door de zakelijke stijl wordt dit element meedogenloos neergezet.
Het scherpst komt dit nog naar voren in het slotakkoord, een bevlogen relaas van een groot nihilist: “chips (pringles)/ gehakt (200 gr)/ beenham/ shampoo/ vanillevla/ boter/ kaas/ en wasverzachter”.

‘Boter, kaas en wasverzachter, een bloemlezing’ – Jacco de Ruiter, uitgeverij Pandora, Antwerpen, €19,95 ISBN 928732095720

Vic Wagenburg (11) is polymaniepatiënt en denkt al twee jaar dat hij een toonaangevend recensent is in een kwaliteitskrant.

III.
Balkenende blijkt verzonnen

door Vic Wagenburg

Premier Balkenende blijkt verzonnen. In werkelijkheid gaat het om de acteur Leo Cramer. De zaak kwam aan het licht door een uitgelekte conclusie van de commissie Davids, die onderzoek doet naar de besluitvorming rond de inval in Troje. Uit geheime AIVD-verslagen blijkt ontegenzeggelijk dat de premier een van A tot Z verzonnen personage is.

Wat acht jaar geleden begon als een grap, is nu dan eindelijk aan het licht gekomen: Jan Peter Balkenende is verzonnen. Zanger en acteur Leo Cramer leidde jarenlang een dubbelleven. "Het begon heel onschuldig. Op verjaardagen deed ik vaak typetjes, waaronder ook Jantje Balkenende. Dan had ik altijd wat oneliners paraat, bijvoorbeeld: 'Ik ben blij dat u die vraag stelt want als het nu gaat om respect voor elkaar dan zeg ik van je hebt het wel over mensen en dan kan het niet zo zijn dat mensen weglopen voor hun verantwoordelijkheid.'. Iedereen lachen natuurlijk. Een vriend van me zei toen al dat het personage van Balkenende de ideale CDA-politicus zou zijn."

"Bij wijze van studentengrap zijn we toen een keer de fractiekamer van het CDA binnengedrongen. Niemand had het door, dus keken we hoe ver we konden gaan. Op donderdagen deed ik dan dat brilletje op en ik ging naar de fractievergaderingen. Dat ging wekenlang goed, tot ik ineens verkozen werd tot politiek leider. Dat was even schrikken natuurlijk, maar ik zag er de humor wel van in. We besloten het spel mee te spelen in de veronderstelling dat de kiezer het wel door zou hebben."

Leo Cramer en zijn regisseur Ruut Weismann hadden op dat moment nog geen idee waar ze aan begonnen waren. Onbevangen stortten ze zich in het project. "Ik groeide in mijn rol, probeerde steeds iets belachelijker over te komen. We vonden het stiekem best grappig, tot we de verkiezingen wonnen. We begrepen er niets van, maar er was geen weg terug. Gelukkig mocht ik zelf mijn kabinet formeren en ik besloot zo veel mogelijk labiele figuren bij elkaar te brengen, opdat het kabinet nog binnen honderd dagen zou vallen. Het plan was om vervolgens de verkiezingen te verliezen, zodat ik mijn eigen leven weer op zou kunnen pakken."

Het liep anders. Tot ieders verbazing won Balkenende opnieuw de verkiezingen en voor Leo Cramer zat er niets anders op dan in zijn rol te blijven en een nieuw kabinet samen te stellen. "In de jaren daarna heb ik er alles aan gedaan om mijn ongeloofwaardigheid te bewijzen, maar niets hielp. Steeds als we een kabinet om zeep hielpen, wonnen we toch weer de verkiezingen. Het werd duidelijk dat ik echt aan dit personage vastzat."

Voor regisseur Ruut Weismann was het belangrijk dat het typetje niet te veel ontwikkeling doormaakte. "Dit houd je alleen vol als je vanuit een archetype werkt. We probeerden dus elke vorm van diepgang te vermijden, het moest een flat character blijven. Dat is goed gelukt. Die fascinatie voor sportauto’s paste daar ook goed bij. Zelf heeft Leo daar helemaal niets mee, maar we wilden gewoon een coherent beeld creëren."

Nu zijn ware identiteit bekend is, hoopt Cramer zijn normale leven te kunnen hervatten. "Ik kan weer vooruit kijken, tijd geven aan mijn gezin, hobby's en reizen. Ook voor het land is het beter dat er straks weer een daadwerkelijke premier komt."

De echte naam van Leo Cramer is om privacyredenen gefingeerd. In werkelijkheid gaat het om Leo Kramer. (Met een K.)

Vic Wagenburg blijft zich verbazen
Veel problemen, weinig uitzicht, nul talent

Twee maanden geleden werd hij ontslagen bij NRC Handelsblad. Zijn artikelen zouden niet voldoen aan de journalistieke norm die de krant stelt. Zelf vindt Vic Wagenburg de commotie rond zijn persoon wat overdreven. Ondanks de huidige omstandigheden, blijft hij bevlogen en onverschillig. Toegegeven, Wagenburg is misschien niet de meest ambitieuze ellendeling, maar vanbinnen koestert hij een tomeloze wanhoop. Best sneu eigenlijk.

Hoe gaat het nu met je?
Het is heel wisselend. De ene dag ben je nog leeg en somber en de dag erop zie je alleen maar een zwarte waas voor je ogen. Dus ja, al met al denk ik zeker dat ik gebrouilleerd mag zijn.

Met wie?
Hoe bedoel je?

Als je gebrouilleerd bent, betekent dat meestal dat je met iemand in onmin geraakt bent.
Dat zijn jouw woorden.

Ja. Je hebt een roerig jaar achter de rug. Je raakte je baan kwijt en je verloor een rechtszaak, ondanks alle illegale pogingen tot rehabilitatie. Verwijt je jezelf iets?
Uiteindelijk niet. Dat hele gedoe met die boodschappenlijstjes was natuurlijk vervelend, maar ik zou het zo weer opschrijven. Toch vind ik wel dat de media er te veel aandacht aan besteed hebben. Men heeft zich maandenlang laten gijzelen door voedingsmiddelen! Met name de melk speelde dat ook heel handig uit natuurlijk, maar je ziet dus steeds vaker dat men enkel naar zuivel kijkt en overige factoren veronachtzaamt.

Zoals?
Tanks.

Duidelijk. Toch even terug naar die parkeerplaats in Veldhoven. Jij verkoos daar een schaap boven genocide. Dat is je niet in dank afgenomen.
Ik vind dus nog steeds dat je maar beter met een schaap te maken kunt hebben dan met georganiseerde volkerenmoord op grote schaal. Het gaat me daarbij met name om het juridische aspect. Genocide is officieel gewoon strafbaar, sinds het genocideverdrag van 1948.

Inderdaad, maar er zijn ook mensen die zeggen: “Het computerprogramma Word Office herkent het woord ‘genocideverdrag’ niet, dus waarom zouden we ons er dan iets van aan trekken?”.
Ik kies hier de kant van de VN, maar linksom of rechtsom, je zit altijd met juridisch gehakketak. Met een schaap heb je dat niet. Een schaap is een zoogdier, dat is gewoon toegestaan, dat mag allemaal.

Nu is er onlangs een compromis voorgesteld, waarbij sprake zou zijn van een gematigde genocide. Enorme slagvelden van dood en verderf met daar dan wat grazende schapen omheen, ter compensatie. Een goed idee?
Ik denk dus dat je daarmee de kern van het probleem niet oplost. Weet je wat het is, Roderick-

Diederik.
Ja. Weet je wat het is: een mens is ouder dan zijn fouten.

Waarvan akte. Heb je premier Balkenende nog gesproken?
Nee. Premier Balkenende bestaat niet.

Was je verbaasd dat hij je verhaal afdeed als schaamteloze quatsch?
Ach, een kat in het nauw, wat kan ik zeggen? Zelf heb ik altijd mijn bronnen (…) beschermd en dat blijf ik doen. Dat sommigen je dan niet meer geloven, soit.

Was het eigenlijk ook niet een gênant fiasco?
Zeker.

Helder. Iets anders dan: je bent weer begonnen met dubbele ontkenningen!
Inderdaad. Het begon als een ludieke tirade, maar ik merkte al snel dat het me troost gaf. Je schiet er niets mee op natuurlijk, maar het houdt je wel scherp en apathisch. Wat dat betreft kan het me allemaal gestolen worden…

Mooie woorden om mee af te sluiten.
Daarmee dat ik het zeg, ik werd een beetje moe van dit gesprek.

Vic Wagenburg, dankjewel.
Gezondheid. Wanneer wordt dit uitgezonden?

Dit wordt niet uitgezonden.
Ah, gelukkig. Krijg ik het nog te lezen voor publicatie?

Misschien beter van niet. Ga maar weer even liggen.
Ja.

Vic Wagenburg komt in 2013 vrij.