Juryrapport Write Now! Den Haag

Door Oscar Kocken

De jury sloeg er steil van achterover: een overgrote meerderheid van jullie teksten zouden zomaar zonder enig probleem gepubliceerd kunnen worden. Echt waar, de jury was er van overtuigd dat jullie verhalen en gedichten zo in een tijdschrift zouden kunnen. Het enige waar wij dan weer bedroefd over waren, was dat dat tijdschrift dan waarschijnlijk niets anders was dan de Libelle.
Wat is dat toch in Den Haag dat het gros van de teksten zo braaf is? Hebben jullie niets om je tegen af te zetten? Is jullie leven werkelijk rozengeur en maneschijn? Zou het werkelijk? Dat zou natuurlijk mooi zijn, maar het is zo jammer dat dat geen briljante literatuur oplevert. Begrijp me niet verkeerd: de jury vraagt jullie niet om voortaan massaal in jullie polsen te snijden, de jury vraagt jullie niet om nog uitsluitend te schrijven over hoe jullie in darkrooms de meest soppende avonturen beleven, de jury vraagt jullie ook niet om voortaan de ene na de andere naald in jullie arm te zetten, de jury vraagt evenmin om aan de lopende band te moorden alsof het een lieve lust is. De jury vraagt jullie echter wel vanuit de grond van haar hart of jullie in het vervolg iets minder willen proberen te behagen. Durf in je teksten alsjeblieft wat meer tegen de haren in te strijken, vertel een verontrustend verhaal, laat het diepste van jezelf zien, maak jezelf door en door lelijk en gemeen, als dat nodig is voor het verhaal. Voor ons hoef je je niet voor te doen als de ideale schoonzoon of –dochter, voor ons moet je je voordoen als een interessante schrijver. Als een schrijver die lef heeft en die bovendien iets te vertellen heeft.
Bedenk de volgende keer voordat je begint te schrijven goed waarover je het wil hebben. Zorg dat er een dwingende lijn in zit, dat het einde onontkoombaar is, zodat de lezer wordt meegesleurd en in verwarring achterblijft. De lezer wil namelijk iets ervaren wat hij of zij niet al in het dagelijks leven ervaart, de lezer eist van een schrijver een nieuwe blik, nieuwe ideeën, nieuwe emoties, desnoods nieuwe twijfels. Maar hoe dan ook moet er iets gebeuren met de lezer en dat kan eigenlijk alleen als de schrijver diep van binnen voelt dat hij geen enkele andere keus heeft dan te schrijven. In het hoofd en in het hart van de schrijver moet het borrelen, moet het kookpunt langzaam maar zeker naderen en als het zover is dat alles lijkt te ontploffen, dan moet dat verhaal er uit. Ben jij zo’n schrijver, dan zou het zomaar goed kunnen komen met jou, ook al val je vandaag niet in de prijzen. Als jij op dit moment denkt: ‘waar heeft die kerel het in vredesnaam over?’, of nog liever: als jij boos wordt van deze krankzinnige wartaal, schrijf dan de volgende keer vanuit die woede en dat onbegrip. Dat is dan namelijk iets wat jij écht voelt en alleen als jij iets écht voelt, is er een kansje dat dat bij de lezer overkomt.
Natuurlijk kan je ook besluiten om op het moment dat je iets écht voelt, gewoon lekker dat gevoel achterna te gaan. Soms mag je ook leven, niet alles hoeft op papier. Er zijn nog genoeg mensen die de Libelle willen volschrijven.

Genoeg narigheid van mijn kant. Tijd voor de prijsuitreiking. Het klinkt natuurlijk een tikkeltje Henny Huisman, maar de jury had het echt heel erg moeilijk. Jullie teksten ontliepen elkaar nauwelijks in kwaliteit en dus had de jury een zware dobber om tot een top drie te komen. Om uiteindelijk niet te eindigen in bloedvergieten zagen wij ons daarom genoodzaakt om de derde plaats een gedeelde derde plaats te laten zijn.
De eerste derde prijs is voor een schrijver die ons binnenloodst in een wereld vol warme, rijke en volle taal, die soms wat exotisch aandoet. Het verhaal is goed doordacht, de verschillende lijntjes komen mooi bij elkaar. Beeldend is het erg sterk en het talent van deze schrijver toont zich in de gekozen strakke vorm, die doet denken aan een sonate. Wel is het hier en daar een tikkeltje voorspelbaar en zelfs politiek correct. Durf de volgende keer wat meer schijt te hebben aan je lezers en dan kijken wij reikhalzend uit naar jouw volgende stappen in jouw schrijverscarrière.
Mag ik een applaus voor Carmen Campos.

De tweede derde prijs is voor iemand die ons in verwarring bracht met een titel die overloopt van pretentie. Er waren juryleden die durfden toe te geven dat ze er – ik citeer – geen reet van begrepen, andere juryleden waren daarentegen gecharmeerd door jouw tegendraadsheid en jouw lef. In jouw eigen stijl ben je consequent tot het einde, dat is erg prettig om te zien en dat wekt de indruk dat je zelf dondersgoed begrijpt waarmee je bezig bent. Een kenmerk van talent is wel dat je ook durft om te schrappen wat je dierbaar is, daar zou je nog aan kunnen werken. Wees de volgende keer ietwat concreter, geef iets meer van de inhoud prijs en dan kan je ook de andere helft van de jury overtuigen. Geef een groot applaus aan Kalle Nijs.

De tweede prijs gaat naar een zelfverzekerde schrijver, zelfs zo zelfverzekerd dat die het aandurfde om een tekst van minder dan honderd woorden in te sturen. Toch is deze inzending zo raak, zo sterk en zo overtuigend dat de jury er niet omheen kon. Door de formuleringen die gekozen zijn, krijgt de lezer ogenblikkelijk het idee dat het hem iets aangaat, dat het er toe doet, dat dit niet zomaar spielerei is. Het is geestig, het is direct, de beelden blijven hangen, zonder dat het zich helemaal prijs geeft. Natuurlijk, er staat geen woord te veel, de jury is benieuwd naar meer, hoopt van harte dat dit geen toevalstreffer is en dat de rest van het werk even goed gaat zijn. Een groot applaus voor Sander Manse.

En dan nummer één. De absolute winnaar van Write Now! Den Haag 2009. Over deze tekst was nauwelijks discussie, de jury was meteen gegrepen door de eenvoud, door het originele verhaal, de krachtige vorm en de manier waarop het prettig verontrustend is. Ook al ligt hier en daar het risico op de loer te gedragen en licht pathetisch te zijn, proeven wij hierin zonder enige reserve een authentieke literaire stem, die veel kan zeggen in weinig woorden, zorgt voor de juiste dosering en geconcentreerd kan vertellen wat van belang is. Dat het bovendien ook nog tamelijk luguber is, dat kan de jury alleen maar waarderen.
De winnaar van Den Haag, die tweehonderdvijftig euro aan boekenbonnen wint en ook nog naar de landelijke finale gaat, is geworden: Varenca Shiro Vis.