Juryrapport Write Now! Haarlem 2009

Door Oscar Kocken

Als wij moeten afgaan op de inhoud van jullie teksten, dan kan de jury uitsluitend concluderen dat Haarlem alles wegheeft van een heuse horrorstad. Sodeju, wat hier aan bloederige moorden wordt gepleegd door bloederige wezens, daar lusten de bloedhonden geen bloedbrood van. Het begon al met de allereerste theatertekst die de jury onder ogen kreeg, een verhaal luisterend naar de weinig geruststellende titel Bloed aan de bijl. Nou, dan kan je er gif op innemen dat wij niet getrakteerd worden op een vrolijk lenteverhaal vol dartele lammetjes. Nee: bloed aan de bijl, niets meer en niets minder dan dat. Over de eeuwigheidswaarde zal ik geen uitspraken doen, maar als het om wrede sterfscènes gaat, dan steken jullie met z’n allen een trivaal schrijvertje als Shakespeare behoorlijk naar de kroon.
Tot onze verbazing zagen wij hier in Haarlem geen imitaties van Grunberg, wij lazen geen kopieën van Kluun, niemand deed Harry Mulisch na, jullie namen zelfs niet de moeite om te schrijven in de stijl van Khalid Boudou. Nee, in het leeuwendeel van jullie inzendingen zagen wij een verbijsterend grote invloed van niemand minder dan horrorauteur Paul van Loon. Hoppakee, daar lag weer een half verminkt lijk. Hatsee, weer een opengereten gezicht. Hiephiephoera, weer een onherkenbaar verteerd en door de ratten besnuffeld stoffelijk overschot dat als het ook maar een piepklein beetje tegenzat ook nog eens de moeite nam om hijgend en kreunend uit het graf op te staan om vervolgens met een rotvaart achter het doodsbange hoofdpersonage aan te hollen. Ik hoef u niet uit te leggen dat deze hoofdpersoon in dergelijke gevallen doorgaans nog lang niet jarig was.
Bleef het daar maar bij, maar nee hoor, er waren natuurlijk ook nog teksten over rottend eten dat op wonderbaarlijke wijze begint te ouwehoeren, een huis dat om onverklaarbare redenen vergeven is van een penetrante vislucht, en - ach ja – ook nog een verhaal over hoe mooi het leven eigenlijk wel niet is. Pardon? Kan het leven in Haarlem ook mooi zijn? Ja, kennelijk, al hield de jury er tot het laatste moment rekening mee dat er op een onverhoeds moment wel weer iemand met een elektrische zaag uit de bosjes zou komen stormen. Echt, wij keken op een gegeven moment nergens meer van op.
Enfin, de jury las veel. Goede en minder goede teksten. We konden zien dat jullie je fantasie tot het uiterste op de proef stellen en dat doet ons veel plezier. Wij wilden namelijk verrast worden, wij wilden verhalen horen die wij nog niet eerder hoorden, wij wilden op het puntje van onze stoel zitten en dat is jullie tot op zekere hoogte gelukt. Toch waren er ook dit jaar weer teksten die rechtstreeks leken te zijn overgepend uit een dagboek, teksten waarvan wij konden vermoeden dat het voor de vrienden van de schrijver hilarisch herkenbaar is, maar voor ons als onwetende lezers was daar geen moer aan. Bedenk goed: een verhaal moet leesbaar zijn zonder achtergrondinformatie. Het verhaal moet kunnen bestaan zonder de schrijver. De schrijver is namelijk volstrekt oninteressant. Enkel en alleen het verhaal telt en niets anders dan dat.
Wees daarom in het vervolg ook zo wijs om je tekst niet begeleid te laten gaan van een uitleg. Als de jury een verhaal niet goed vindt, dan krijg je hen echt niet overtuigd door onder je tekst in enkele regels te verklaren waar het verhaal in hemelsnaam over ging. Als je meent dat je moet uitleggen wat je hebt geschreven, dan is er simpelweg iets mis met je tekst. Of met jouw zelfvertrouwen. En het lijkt ons stug dat er iets schort aan jullie zelfvertrouwen, anders hadden jullie niet meegedaan met deze wedstrijd. Zo simpel kan het zijn.
Dat jullie zoveel zelfvertrouwen hebben, is voor mij als juryvoorzitter ook een groot voordeel. Ik kan jullie schofferen, zonder dat jullie je daar iets van aantrekken. Jullie staan hier boven. Jullie laten je niet ontmoedigen, jullie grijpen morgen gewoon weer opnieuw naar de pen, ook als jullie niets hebben gewonnen. En dat is goed. Dat is heel goed, want het overgrote merendeel van jullie heeft niets gewonnen.
Goed, laten we beginnen met de bekendmaking van de winnaars. Of nee, laten we eerst nog een eervolle vermelding weggeven. De juryleden konden het namelijk niet over hun hart verkrijgen om deze schrijver roemloos en anoniem te laten. Ook al kunnen we helaas geen prijs geven, toch vinden wij het zeer de moeite waard om een groot applaus te vragen voor een schrijver die al op jonge leeftijd stevig tegen de stroom durft in te roeien. De tekst waarmee jij ons om de oren sloeg, verraste ons door de overduidelijk aanwezige ambitie. In jouw tekst laat je zien dat je behoefte hebt aan iets groots, aan iets meeslepends. Het gevaar is aanwezig dat je je als schrijver iets te veel laat meeslepen en het daardoor niet meer helemaal in de hand hebt, maar wij waarderen jouw energie, jouw originaliteit en jouw lef. Daarom graag de handen op elkaar voor Peer van Tetterode.

En dan nu de winnaars voor wie we wel prijzen hebben.
Op nummer drie:
Een schrijver die uitgaat van een ongewoon uitgangspunt en daar de uiterste consequentie uit trekt. Je gaat het surrealisme niet uit de weg, je bent niet bang om uit de bocht te vliegen, om soms ongeloofwaardig overdreven te zijn, het kan je allemaal geen donder schelen, jij schrijft gewoon door. Jij bent stijlvast en je werkt duidelijk naar een einde toe. Het verhaal knalt er in de eerste alinea al keihard in en je weet die overrompelingtactiek tot aan het slot te behouden. En ook al wordt het soms ietwat chaotisch en komt er plotseling een personage uit de lucht vallen, toch liet deze tekst de jury allerminst onberoerd.
De winnaar van de derde prijs en dus vijfenzeventig euro aan boekenbonnen, is Robbert Hak.

Op nummer twee:
Jij schreef een originele, betrokken en maatschappijkritische tekst. Vanuit een kleine, persoonlijke situatie weet jij veel te vertellen over misstanden in de wereld om ons heen. Je schrijft over herkenbare dilemma’s, over de verschillen tussen arm en rijk, over hoe een bevoorrechte positie lang niet altijd een bevoorrechte positie is. Je durft filosofisch te zijn, je durft zelfs een moraliserend vingertje op te heffen en je komt er nog mee weg ook. Wel vond de jury dat het einde wel erg rap kwam, daar zou je de volgende keer iets langer over mogen nadenken. Desalniettemin is de winnaar van de tweede prijs, en daarmee van honderdvijfentwintig euro aan boekenbonnen: Eva Jordana Borst.

En dan de winnaar van Write Now! Haarlem 2009.
Ook jij krijgt het voor elkaar om een bizar idee te verzinnen en vervolgens op onderzoek uit te gaan naar alle consequenties daarvan. Jij gaat geen compromissen aan, jij gaat keihard door en steekt daarmee een dikke middelvinger op tegen alles en iedereen. Je schrijft over eten - over de ultieme liefde voor eten wel te verstaan - en je trekt een hele stilistische trukendoos open om de lezer middels eindeloze herhalingen tot een punt van diepe walging te krijgen. Het is je gelukt en dat maakt die prijs zo dubbel en dwars verdiend.
De winnaar van de eerste prijs, tweehonderdvijftig euro aan boekenbonnen en een plekje in de landelijke finale is: Gemma Venhuizen.