Juryrapport Write Now! Leiden 2009
Door Wiegertje Postma
De juryvergadering voor Leiden was mijn eerste keer in Leiden. Ooit. Enkel gewapend met de kennis dat ik in de Nieuwstraat moest zijn en een vluchtige blik op een digitaal 9292OV-kaartje dacht ik wel zonder problemen op de plaats van bestemming te arriveren. Zo niet, zou ik op de goedheid van de Leidenaren vertrouwen om me de juiste weg te wijzen. IJdele hoop, was dat. Niet dat het de Leidenaren aan goedheid ontbreekt, oh nee. Jullie bedoelen het goed, Leiden. Daar stond ik, door de bus ergens in de buurt afgezet, in de gietende regen met jullie inzendingen onder mijn arm. Ik heb de weg naar de Nieuwstraat aan ruim 15 mensen gevraagd. Ieder van die 15 mensen stond me uiterst welwillend te woord, sommigen om toe te geven geen enkel idee te hebben waar de Nieuwstraat zich bevond, anderen om me zeer beminnelijk de tegenovergestelde richting op te sturen. Erg vriendelijk, allemaal. Maar veel schoot ik er niet mee op, daar in de zondvloed aan de Breestraat.
Die instelling blijkt, ook gezien de inzendingen die jullie ons toezonden, typerend voor Leiden. Leidenaren bedoelen het allemaal heel goed en vriendelijk, maar op een aantal pareltjes na, lijken veel deelnemers niet helemaal precies te weten waar ze mee bezig zijn. Veel inzendingen zijn de weg zelf een beetje kwijt, en sturen de lezer met het spreekwoordelijke kluitje het riet in, zogezegd. Allemaal met uiterst goede bedoelingen, maar er waren weinig inzendingen waar de lezer verder mee kwam. Taaie, lang uitgesponnen prozaïsche poëzie die nog geschreven had kunnen worden door Dries van Agt in een melancholieke bui zelf. Prinsessenverhalen die bedoeld leken voor vierjarigen met een ontwikkelingsachterstand. Schijnbaar eindeloze verhandelingen over de uitzichtloze somberheid van het menselijk bestaan, waar weinig mededogen voor het uithoudingsvermogen van de lezer uit sprak. De jury was wel blijverrast om wat maatschappelijk geëngageerde betogen en parabels te lezen, maar vond de uitwerking daarvan dan weer te mager. De meeste inzendingen hadden dus het beste met de lezer voor, maar waren niet de proeve van spetterend talent waar de jury naar op zoek was.
Toch, Leiden, ben ik na een lange zoektocht bij de juryvergadering aangekomen. Het is uiteindelijk gelukt. Het was afzien: ik was verregend tot op mijn onderbroek, mijn mascara had zich in stroompjes over mijn gezicht verspreid en op mijn hoofd leek in plaats van mijn gebruikelijke zwierige coupe een verdronken otter te zitten, maar ik ben gearriveerd. En dat is maar goed ook, want er zaten een aantal inzendingen bij die de zoete, zoete overwinning meer dan verdienen. U begrijpt: het is tijd om de terechte winnaars bekend te maken.
Op de derde plaats een poëzie-inzending. De inzending ook, met de opvallendste titel. Een van de juryleden merkte op dat ze eerst dacht dat deze inzending enkel over zaadlozingen zou gaan, maar blijverrast was toen dat niet het geval bleek te zijn. De schrijver schetst sterke beelden en verbitterde karakters in een taalgebruik dat kakelvers en origineel aandoet. Wel meende de jury dat de inzending langer was dan strikt noodzakelijk, - schrijven is schrappen, lieve mensen: een maximum woordenaantal van 2000 betekent niet dat er ook met alle geweld 2000 woorden op papier geknald dienen te worden - en dat de titels van de latere gedichten wat zwak gekozen waren. Maar zeker welverdiend: op de derde plaats is geëindigd SYTSE SCHALK met PIEMELLUCHT. Gefeliciteerd!
De tweede prijs, dan. De jury heeft meerdere inzendingen ontvangen die poëzie en proza combineerden, maar de tweede prijswinnaar is de enige bij wie de gedichten en het verhaal van vergelijkbare kwaliteit waren. Erg verschillend, maar wel een eenheid: zowel gedicht als het verhaal hadden een bizarre sfeer en waren kunstig opgesteld. De schrijver van deze inzending heeft gevoel voor ritme en detail, en voor hoe je een degelijk verhaal en gedicht verrassend houdt. Een zeldzaam goede inzending van een jonge, veelbelovende schrijver: Op de tweede plaats [...] van MAXIM ROOZEN. Gefeliciteerd!
De jury is een avond lang bezig geweest ruzie te maken over de Leidse inzendingen, maar één ding stond al binnen vijf minuten na aanvang van de vergadering vast: de absolute winnaar van vanavond. Daar hoefde weinig over besproken worden, want de jury gaf nieuwe schwung aan de term 'unanimiteit', al bij de eerste keer dat deze inzending ter sprake kwam. Een slim gedoseerd en af verhaal binnen een kader. Verbijsterend, beklemmend, volgestampt met subtiele humor en bewoond door tot in de puntjes uitgewerkte karakters. Voor de finaletekst wil de jury de winnaar enkel op het hart drukken om een nieuw verhaal nog beknopter te maken en haar woordgebruik hier en daar van een laagje stof te ontdoen. Leiden, de terechte, onbetwiste winnaar van jullie voorronde: MARLEEN VAN WESEL met 'VOGELVERSCHRIKKER'. Gefeliciteerd!