Juryrapport Write Now! Roosendaal 2009

Door Oscar Kocken

Het klinkt natuurlijk als een holle frase, als een cliché dat zijn weerga niet kent en al kende het zijn weerga, dan nog zou het geen opmerking zijn waardoor het publiek steil achterover zou slaan. Desalniettemin ga ik de gemeenplaats aan: de jury had geen eenvoudige taak. ‘Nee,’ zullen jullie zeggen, ‘dat zou een mooie boel worden, een jury die zich er met een jantje-van-leiden van af kan maken. Wij hebben potdomme onze ziel en zaligheid op papier gezet en dan zou de jury zeggen dat de keuze eenvoudig was.’ Beste deelnemers, die reactie zou gerechtvaardigd zijn, wanneer het waar was. Hadden jullie maar jullie ziel en zaligheid op papier gezet.
Beste schrijvers in spé, er zat een mijlendiep ravijn tussen de twee kampen van inzenders: aan de ene kant van dat ravijn waren er teksten, waarvan de jury de indruk kreeg dat ergens in deze regio een docent Nederlands overenthousiast had geronseld. Die teksten wekten de indruk dat de arme gelegenheidsschrijvers met het mes op de keel gedwongen waren om iets in te zenden, want enige passie voor literatuur viel met een lampje te zoeken. Het gevolg was een verzameling brave verhaaltjes zonder kop en staart, tekstjes waarvan de enige overkomst was met poëzie dat elke zin op een nieuwe regel begon en een overduidelijke schurfthekel aan taal die zich liet blijken in de ene na de andere spelfout. Ongetwijfeld was dat jullie opvatting van originaliteit, maar ik kan u vertellen: dat is niet de manier om een wedstrijd als deze te winnen. Wat je ook opstuurt, wij willen wel kwaliteit zien. En wie schrijft omdat een docent dat wil, die schrijft het maar lekker op zijn buik.
Enfin, ik had het over een ravijn, een diep ravijn nog wel. Aan de andere kant van het ravijn waren de mensen die wel degelijk zelf wilden en een plan hadden met hun tekst, die een noodzaak voelden om hun ei te leggen, en die daarmee een dikke middelvinger opstaken naar hun docenten, hun docenten en de juryleden en volstrekt hun eigen plan trokken. Godzijdank.
Schrijven doe je niet omdat het moet, schrijven doe je niet omdat je het wil, schrijven doe je omdat je niet anders kan. In het binnenste van een schrijver moet het borrelen, moet het broeien, het hoofd en het hart van de schrijver moet uit zijn sponningen springen en wanneer het kookpunt bereikt is, dan moet het verhaal er hoogdringend uit, dan moet het verhaal op papier.
De teksten die zo ontstaan, hebben een doel, een reden en een richting. Bovendien hebben ze persoonlijkheid en kunnen we zien dat het een verhaal is dat vertelt is door een mens. Een mens van vlees en bloed, een mens dat twijfelt, een mens dat hoopt, lacht, bidt, werkt en bewondert. Ik neem aan dat ik u niet hoef uit te leggen dat het deze kant van het ravijn was, waar wij ons het prettigst voelden.
De jury hield na een eerste grove selectie een flinke stapel teksten over waarbij een driftige discussie noodzakelijk was. Voors en tegens werden tegen elkaar afgestreept, waarna exact dezelfde stapel teksten overbleef. Het was niet te doen. Even hebben we overwogen om à la Henny Huisman iedereen de tweede prijs te geven, dat was het weer vanavond, het was wel spannend, maar toch ook fijn, maar zoals bij elke wedstrijd kan er maar één de winnaar zijn.
Nee, wacht. Toch maar even twee eervolle vermeldingen dan. Helaas vielen zij net buiten de prijzen, maar gelet op de kwaliteit, de eigenheid het besef van poëtische stijl vraag ik graag allereerst een applaus voor Ellen van de Corput. De andere eervolle vermelding laten we graag gaan naar de vijftienjarige Tim Berends. Vooral jouw gedicht over de relatieproblemen die ontstaan wanneer vader en moeder onderweg naar de vakantiebestemming in de steek worden gelaten door de TomTom, vonden wij hilarisch. Ga alsjeblieft verder met schrijven en zorg dat je in de toekomst net zo scherp blijft.
Dan nu de echte winnaars, de winnaars die wij hier op het podium willen hebben omdat zij uitblonken is stijl, in originaliteit, in lef en vooral in kwaliteit.

Op nummer drie:
Jij wist voor tweestrijd in de jury te zorgen: de ene helft van ons vroeg zich af waarom je perse wil schrijven over de worsteling met het schrijven, aangezien deze wedstrijd toch geen verplichting is, de andere helft toonde zich wild enthousiast over de wijze waarop jij het writersblock weet te cultiveren. De jury ging uiteindelijk overstag met het volgende argument: als schrijvers al niet meer mogen schrijven over schrijven, wie dan nog wel? Enfin, jij toonde ons je talent door een zeer verzorgde tekst in te leveren, waar de liefde voor taal vanaf spat. De letters dansen, dreigen hun eigen pad te kiezen, maar jij weet ze te temmen. Dit is spielerei van de bovenste plank, maar dan wel bijzonder consequent uitgevoerd.
De derde prijs en de stapel boekenbonnen ter waarde van vijfenzeventig euro zijn voor Sophie van den Bergh.

Op nummer twee:
Jouw tekst wint in kwaliteit per keer dat hij gelezen wordt. Telkens wordt duidelijker hoe achter jouw ogenschijnlijk eenvoudige zinnen een heel rijke wereld in zich verborgen houdt. Jouw taal is zintuiglijk en beeldend, jouw stijl is beheerst en jouw slimme ideeën over de wereld, weet je te vatten in subtiele terzijdes. Jouw personage gaat leven en zo ontkomt de lezer niet aan een bijtend gevoel van eenzaamheid, van gelatenheid over het lege lot en het besef dat een mens slechts één ding te doen staat: hoop koesteren, want zonder hoop is alles verkeken.
De tweede prijs en daarmee samengaand honderdvijfentwintig euro aan boekenbonnen gaan naar Yannick Dekeukelaere.

En dan de winnaar van Write Now! Roosendaal 2009.
Jij speelt met vuur. De enige manier om weg te komen met recalcitrante brallerigheid is het er duimendik bovenop leggen en jij bent in staat gebleken om de ultieme dosering voor ogen te houden. Jouw tekst is rauw en gedurfd, schiet heen en weer tussen stijlen en komt zodoende uit in een oersoep van hard realisme en dromerige poëzie. In dit waanzinnige relaas van ontheemding proeft de jury de broeierige, benevelde invloeden van Peter Verhelst, Charles Bukowski en tja, door de overduidelijke verwijzing natuurlijk ook Tip Marugg. Vooral door de laatste schrijver weet je waarschijnlijk dat het over jou gaat, kom daarom naar voren, laat je kussen door onze presentator en ontvang dat enorme applaus.
De eerste prijs, de finaleplek en de tweehonderdvijftig euro aan boekenbonnen zijn voor Clenn Kustermans.