Juryrapport Write Now! Rotterdam

Door Oscar Kocken

Dat het leven niet uitsluitend leuk is, dat is iets wat we in Rotterdam aan niemand hoeven uit te leggen. Als we de door jullie ingezonden teksten als leidraad nemen, dan kunnen wij deze regio als volgt schetsen: aan de lopende band springen hier mensen voor treinen, dochters worden hier bij bosjes vermoord door plaatselijke dorpsgekken, begrafenissen lopen hier stelselmatig uit de hand, de Almachtige blijkt een psychopaat, het Israel/Palestina-conflict verwoest menig liefdesleven en gescheiden ouders moeten hun buitenechtelijke relatie met enige regelmaat bekopen met de dood. En lazen we tenslotte eindelijk iets luchtigs over het leven van een badeend, dan blaast ook die aan het eind van het verhaal zijn laatste adem uit.
Gelukkig weten jullie je te wapenen tegen dergelijk onheil. Jullie remedie: levenshaat. Dames en heren, er wordt wat afgehaat hier in Rotterdam. Haat jegens moeders, haat jegens leraren, haat jegens exen en haat jegens alles wat verder nog los of vast zit. Vermoedelijk culmineert een en ander uiteindelijk in haat jegens de jury van Write Now!, daar kunnen we gevoeglijk vanuit gaan. Waren de teleurstellingen die jullie tot nu toe in het leven hebben moeten doorstaan immers al geen makkie, na de teleurstelling waarmee de jury zo dadelijk op de proppen gaat komen, ligt het in de lijn der verwachting dat heel Rotterdam straks massaal de hand aan zichzelf zal slaan.
Het goede nieuws voor iedereen die vanavond niet in de prijzen valt, is dat er volgend jaar weer een nieuwe kans is om een tekst in te sturen. Om de winkansen flink te vergroten, doet de jury jullie graag enkele tips aan de hand: wees allereerst vooral jezelf. Laat in je tekst je eigen gezicht zien en verschuil je niet achter allerlei interessant aandoende zinsconstructies, waardoor iedere lezer uiteindelijk het spoor gegarandeerd bijster raakt. Een verhaal is niet per definitie beter wanneer er een woordenboek aan te pas is gekomen. Ook is het niet zo dat een lijst woorden automatisch een gedicht is wanneer ze telkens op een nieuwe regel beginnen. Poëzie gaat om klanken, om ritme, vergelijkingen en metaforen. Sta de lezer bovendien toe om eigen beelden te creëren, niet alles hoeft worden ingevuld. Durf daarbij ook vooral de emoties te doseren. Wanneer je boos bent op iemand, dan hoef je diegene nog niet per definitie te haten, net zoals je wat ons betreft niet ogenblikkelijk zelfmoord hoeft te plegen zodra je even een dalletje pakt. En mocht je dan toch besluiten dat de dood de enige uitweg is, ga dan wel even bij jezelf te raden of het verstandig is om je kostbare laatste dagen te verspillen met het schrijven van een tekst voor Write Now! En als je echt geen uitweg meer ziet en niets anders op papier kan zetten dan een van hartenkreten doordesemde afscheidsbrief, gebruik dan alsjeblieft je spellingscorrector. Niemand wil immers na zijn dood gevonden worden met een briefje met als laatste woorden een verzameling dt-fouten en gezonken kofschepen.
Enfin, de sfeer is nu volledig om zeep. Tijd dus voor iets feestelijks. Let op: gelukkig waren er genoeg teksten waar wij als jury wel enthousiast over werden. Wat zeg ik? Er waren te veel teksten waar wij enthousiast over werden. En zo werd het alsnog een zware taak om tot een keuze te komen. De juryleden waren het eens over welke inzendingen het beste waren, maar om vervolgens tot een top drie te komen was haast ondoenlijk. Vond het ene jurylid de structuur van een verhaal het belangrijkste, een ander richtte zijn pijlen op de humor, een derde vond originaliteit het enige doorslaggevende argument en spuit elf groef diep in zijn studie literatuurwetenschap om ook nog eens wat kritische noten te kraken. Enfin, uiteindelijk heeft ook bij de juryvergadering het recht gezegevierd en hebben wij de eer om de drie winnaars van Write Now! Rotterdam bekend te maken.
Maar wacht: eerst nog twee eervolle vermeldingen. Deze mensen vielen net niet in de prijzen, maar verdienen het toch genoemd te worden. Hoewel de jury niet overdonderd was door de kwaliteit van de ingezonden poëzie, was er toch een gedichtencyclus die onze aandacht trok. Met lichtvoetigheid en humor worden een flink aantal clichés aan gort geslagen en jij bent een van de weinigen die het aandurft om lang niet elk detail in te vullen. Jij laat de lezer iets te raden over en dat maakt jouw teksten intrigerend. De jury was vooral te spreken over jouw Cup-a-soup-gedichten en vraagt daarom een groot aanmoedigingsapplaus voor Lennart Pieters.
De tweede eervolle vermelding is voor een theatertekst. Ook al verlies je tegen het einde de balans enigszins uit het oog, toch vonden wij het bewonderenswaardig hoe jij in staat bent om een zwaar onderwerp voelbaar te maken terwijl jouw personages consequent om de hete brij heen draaien. Je dialogen hebben een licht absurdistische ondertoon en ook daarin laat je de onmacht binnen een vader-zoon-relatie goed naar voren komen. Bij dezen daarom een even gemeend aanmoedigingsapplaus voor Tommy Ventevogel.

Op nummer drie:
Wij zijn blij te zien dat jij je klassiekers kent. De Reviaanse knipoog is niet onopgemerkt gebleven, maar om maar meteen een waarschuwing te geven: pas op met al te veel imiteren. Een enkeling onder de juryleden is nooit door De Avonden heen gekomen.
Waak ook voor te grootse emoties, jij was één van de schrijvers die ons om de oren sloeg met haat. Waarom wij toch voor jouw tekst vielen, was omdat wij een talent in je ontdekken. Wij zien dat jij een goed literair bewustzijn hebt en dat jij in staat bent om een stijl tot in de uiterste consequentie door te voeren. In jouw verhaal weet jij met een ironische ondertoon en in onderkoelde wanhoop een poging te doen om invulling te geven aan de leegte van het leven. Met herkenbare rituelen laat jij jouw personage de angst voor het leven bezweren en daarmee heb jij het voor elkaar gekregen om de jury hard te raken. Zeker voor iemand van jouw leeftijd vinden wij dat erg bijzonder.
De derde prijs en vijfenzeventig euro aan boekenbonnen zijn voor Stijn Bongertman.

Op nummer twee:
Jij kan schrijven, jij beheerst de techniek, jij weet een verhaal te componeren in het juiste ritme, met de juiste klanken, met de juiste toon. Technisch gezien valt er maar weinig op jouw tekst aan te merken. Het loopt als een tierelier, de lezer gaat met je mee en je krijgt het voor elkaar om sympathiek op te wekken voor een nauwelijks benijdenswaardig personage. Diens innerlijke twijfel wordt mooi opgeroepen en we vrezen dat we ons herkennen in zijn meest menselijke eigenschap: je vastklampen aan diegene die je nu eenmaal ooit besloot te zijn. Een kleine teleurstelling overviel ons aan het slot, daar hadden we echt wat meer van verwacht. We vermoeden ook dat je dat kan en daarom kijken wij reikhalzend uit naar je volgende werk.
De tweede prijs en honderdvijfentwintig euro aan boekenbonnen zijn voor Vincent Terlouw.

En dan de winnaar.
Het komt in deze wedstrijd maar weinig voor dat iemand zich in zijn tekst expliciet maatschappijkritisch toont, zijn engagement laat zien, actueel durft te zijn, enzovoort, zonder dat diegene daarbij met een moralistisch vingertje gaat wijzen. Jij bent daar wel in geslaagd. Jij hebt in een lyrische stijl een parabel geschreven, die in eerste instantie haast religieus aandoet. De taal is archaïsch, maar goed op zijn plaats binnen de vorm die je hebt gekozen. Alles wat je doet, doe je zorgvuldig: de structuur klopt, het ritme klinkt als een klok en zelfs de klanken werken mee. Hoewel je proza schrijft, schuw je het rijmen niet en dat verlevendigt jouw tekst aanzienlijk. Het enige wat nog wel iets zorgvuldiger mag is jouw spelling en grammatica, wellicht ben je in al je ambitie daarover gestruikeld.
De eerste prijs, de plek in de landelijke finale en de tweehonderdvijftig euro aan boekenbonnen zijn voor Bilal Al Mashta.