Juryrapport Write Now! Utrecht

Door Wiegertje Postma

Utrecht,

Het lezen van de inzendingen van Utrecht 2009 heeft me iets doen inzien dat me na bijna vier jaar in Utrecht gewoond te hebben nog nooit eerder was opgevallen. Als ik de inzendingen mag geloven is Utrecht namelijk een duistere, bittere poel van ellende. Ik had dat zelf eigenlijk nooit zo gezien. Toegegeven, ik heb het bestaan zo nu en dan ook best wat minder licht opgevat dan gewoonlijk, als ik bijvoorbeeld gevangen zat in een roedel Uffen op de Drift, of als ik geconfronteerd werd met de nabijheid van Henk Westbroek. Dat gebeurt allemaal niet vaker dan nodig. Ik blijk daarin een uitzondering te zijn. Het leven van de Utrechtse deelnemers is in het geheel geen rozengeur en wodkalime. De Utrechtse inzender is wat gevoeliger voor de giftige dampen die uit de rottende Hellemond die Utrecht heet omhoog stijgen dan ik. Jullie hebben een flinke berg frustraties van je af te schrijven, en dat manifesteert zich in verhalen en gedichten die draaien om de (zeker in Utrecht, blijkbaar) alom aanwezige Dood - verder onder te verdelen in subcategorieën Moord, Zelfmoord en de daarop volgende Begrafenissen, dramatische relatiebreuken en algehele levensmoeheid, vaak verpersoonlijkt door karakters als lelijke maagden, eenzame alcoholisten of geestelijk uitgedaagden die rondlopen in een kippenpak. Een enkeling weet het geheel nog aan te dikken met citaten van de altijd zonnige Friedrich Nietzsche. Ik bedoel maar.

En dat is niet het enige dat een beetje verdrietig zou kunnen stemmen aan de Utrechtse inzendingen. Jullie nemen het, net als de rest van Nederland trouwens, niet zo nauw met algemeen geldende schrijfregels. Je kunt het leven nog zo somber inzien, dat is eigenlijk geen excuus om je verhaal rijkelijk van d-/t-fouten, spelfouten en andere slordigheidjes te voorzien. Een tip voor volgend jaar - als iedereen hier weer mee doet en het leven jullie hopelijk inmiddels wat meer toelacht - is dan ook om wat eerlijke dierbaren je werk te laten doorlezen, voor je het opstuurt. Die ene kennis die altijd je altijd zo irritant verbetert als je een ‘als’ zegt waar je ‘dan’ bedoelt, een mierenneukende docent of misschien Oma, die nog degelijk taalonderwijs genoten heeft. Een beetje eng en confronterend misschien, maar als je genoeg lef hebt om een jury je werk te laten lezen, moet je het ook aankunnen als Oma er iets op aan te merken heeft. En je kunt veel van de beste man zeggen, maar zelfs Nietzsche zal zijn meelezers gehad hebben. Als je je werk verbetert, hoeft de jury in je epische meesterwerk niet te struikelen over slordigheden, maak jij meer kans om te winnen, en het houdt oma ook nog eens van de straat. Iedereen wint.

In dit geval wint niet iedereen, helaas. Volgend jaar beter. Maar, Utrecht, wees getroost: er waren veel inzendingen waar de jury wel heel gelukkig van werd. Origineel en fris werk, leverden sommigen van jullie af, dat de lezer niet tracht op te zadelen met een overdosis weltschmertz en dat wél een memorabele invalshoek kiest. Verhalen en gedichten die misschien wel handelen over de moeilijke zaken des levens, maar daarbij op de lezer niet het effect hebben dat ze zichzelf van pure verveling van een brug willen werpen. Net als vorig jaar ligt het niveau van de inzendingen hier heel hoog in vergelijking met de rest van Nederland. Dit hoeft er verder niks mee te maken te hebben, maar we hebben hier in Utrecht vier winnaars gekozen, in plaats van drie. Als dat niet iets is om het noodlot voortaan wat lichtvoetiger te benaderen, weet ik het ook allemaal even niet meer.

De jury heeft besloten om twee derde prijzen uit te delen. Dit voornamelijk omdat we door een wrange speling van het lot met zes juryleden waren en de jury exact verdeeld was over wie de derde prijs verdiende. Na drie kwartier van discussie, ruzie en beledigingen aan het adres van elkaars moeders, werd besloten tot deze uitzonderlijke noodmaatregel. Het gaat hier om een poëzie- en een proza inzending, die natuurlijk eigenlijk moeilijk te vergelijken zijn. Maar de jury herkende in beide inzendingen niet bijster originele onderwerpen, die door de schrijvers wel zo benaderd werden dat het resultaat toch fris en onderhoudend was. FLOOR HAALBOOM laat met haar inzending zien dat ze een scherp gevoel voor taal heeft. De gedichten zitten goed in elkaar, en ze is een van de weinigen die klank en betekenis knap combineert. De inhoud is wat betreft de jury zoals gezegd niet erg origineel, en daar mag nog aan gewerkt worden. Dat laatste geldt ook voor de andere derde prijs, een proza-inzending die de jury ergens aan de oer-Utrechtse held Ronald Giphart deed denken. De stijl is luchtig en lollig, maar de jury is benieuwd of Frank Heinen ook iets kan maken dat niet alleen maar beschrijft, en over een onderwerp dat minder uitgemolken is dan het BOEKENBAL. De derde prijs gaat naar FLOOR HAALBOOM voor DE ANGST OP HAKKEN en naar Frank Heinen met BOEKENBAL.

De tweede prijs is voor een inzending die eigenlijk over heel weinig gaat, maar die blijft fascineren. De karakters zijn levendig, aangrijpend en verfrissend, het verhaal gedetailleerd en knap geconstrueerd. Toch wil de jury de winnaar aanraden om een volgend verhaal nog te snoeien op overbodige zinnen, en uit te kijken voor het gebruik van techniekjes die niets aan het verhaal toevoegen, zoals in dit geval een perspectiefwisseling. De tweede prijs gaat naar een verhaal in een wachtkamer. Welverdiend: FLEUR JONGEPIER met STILSTAAND WATER.

Tot slot, Utrecht, de eerste prijs. Hier was de jury wél unaniem over. De eerste prijs gaat naar een jonge deelnemer die een eerder genoemd veelgebruikt onderwerp - begrafenissen - als thema geeft aangepakt en daar een vakkundig uitgewerkt, origineel verhaal van heeft gemaakt. Trefzeker, helder en evenwichtig geschreven, een gekaderd verhaal dat lekker weg leest en goed afgerond is. Het enige dat de jury de winnaar wel mee wil geven, is dat hij zich bij de finaletekst niet verplicht moet voelen om een dusdanig sentimenteel einde aan een verhaal te breien, zeker als dat verhaal zelf sterk genoeg is om hier in Utrecht als beste uit de bus te komen. Gefeliciteerd, MARIJN SIKKEN met 372 DIENSTEN.