Juryrapport Write Now! Zwolle

Door Oscar Kocken

Dat was natuurlijk al een veeg teken: de juryleden wilden het maar niet eens worden over een vrij essentiële kwestie, namelijk of het niveau in deze regio nu hoog of juist laag was. De ene helft van de jury was overdonderd, de andere helft gedesillusioneerd. Werd de ene helft tot tranen toe geroerd, dan hing de andere helft wel weer wanhopig boven een teiltje. U kunt zich daarom voorstellen dat het bepalen van de winnaars niet in een half uurtje was gepiept. Uren duurde de vergadering, eindeloos werd gewikt, gewogen, gebogen over inzendingen, werd een tekst terzijde geschoven, werd die weer teruggehaald en opnieuw becommentarieerd. Enzovoort, et cetera, und so weiter. Pas toen het weer licht werd en de eerste vogels van zich lieten horen, kon het groepje experts eindelijk tot een uitslag komen.
Over één ding was de jury het wel al bij aanvang eens: de inzendingen in deze regio waren op z’n minst verrassend te noemen. Zou het de bedoeling zijn geweest dat wij jullie verhalen en gedichten zouden gebruiken voor een diepgravend sociologisch onderzoek, dan waren wij ongetwijfeld tot opvallende resultaten gekomen. Zo blijken hier in Overijssel de familiebanden en het eindeloos respect voor ouderlingen nog geen fractie aan kracht te hebben ingeboet en konden wij noteren dat maar liefst 15 % van jullie teksten handelde om opa’s, oma’s of andere fossielen. Ook grepen jullie met veel graagte terug op de periode tussen 1940 en 1945 en kregen wij epistels onder ogen waarin relaties tussen broers flink verstoord worden door het lidmaatschap van de NSB, we lazen teksten waaruit bleek dat Adolf Hitler in zijn jeugd werd geslagen door zijn pleegvader en we werden er door enkele schrijvers op gewezen dat – ook al zou je makkelijk anders kunnen denken – oorlog heus geen pretje is. En zo hebben we inmiddels een derde van de inzendingen besproken.
Voorts werd de jury verrast door een schrijver die het voor elkaar kreeg om Tolkien te mengen met Shakespeare en zo tot een verhaal te komen waarbij twee fantasy-figuren in een romantische suïcide à la Romeo en Julia aan hun einde komen. Wij lazen daarnaast ridderverhalen, wij lazen religieuze parabels, wij lazen de ene na de andere lofzang op God en – u kent hem wel – zijn zoontje Jezus. En aangezien jullie hier in werkelijk alles geloven, lazen wij natuurlijk ook verhalen over Sint Nicolaas, die in één van de verhalen werd getypeerd als de ‘fors geschapen Sint’. Jullie woorden, niet de onze.
Wat ons vooral opviel was dat jullie uitsluitend konden kiezen voor extremen: ofwel was een verhaal minuscuul klein gehouden, ofwel werd er geprobeerd om godbetert het hele universum te omvatten. Het ene verhaal ging ten onder door de magerheid, het andere stortte in onder de overdaad aan verhaallijnen en wereldwijze ideeën. Lazen wij het ene moment een van weblogtaal doorspekte tekst waaruit bleek dat de schrijver nog nooit een boek had gelezen, laat staan enig benul had van manieren om een zin ook maar enigszins op te kalefateren, dan lazen wij de seconde daarna wel weer een tekst waarin werkelijk elke truc uit het literaire handboek werd toegepast, zodat er vervolgens met geen mogelijkheid doorheen te lezen viel. Dames en heren, weet dit: het is echt niet zo dat een verhaal beter wordt wanneer je elk zelfstandig naamwoord vergezeld laat gaan van een bijvoeglijk naamwoord. Ook wordt een tekst er niet per definitie beter van wanneer wij kunnen zien dat u een woordenboek heeft gebruikt. Dat geeft hooguit aan dat u niet over een eigen stem beschikt.
Gelukkig waren er ook teksten waar de jury wel enthousiast over werd. Wij zaten op het puntje van onze stoel bij een verhaal over een mysterieus sms-bericht in de nacht, we lazen een aangrijpend relaas over het verlies van de jeugd tijdens een grootscheepse verhuizing, wij lazen kortom hier en daar iets, waardoor ons hart een sprongetje maakte. Dat gebeurde ook bij de teksten van de drie winnaars, die nu worden bekendgemaakt:

Op nummer drie:
Iemand die een stomende discussie op gang wist te brengen: in jouw tekst lezen we absoluut een verhaal, maar tot het einde aan toe blijft het onduidelijk wat je ons eigenlijk wil vertellen. Je gebruikt weinig woorden, maar des te meer beelden, beelden die zondermeer intrigeren. Je hebt een licht humoristische toon en je werkt nauwgezet toe naar een einde waarbij de teleurstelling voelbaar is. De jury vroeg zich vertwijfeld af wat je in hemelsnaam met de titels wilde, waarom je daar onbetekende anagrammen van maakte, maar in al onze luiheid durven we te veronderstellen dat je daar een doordachte bedoeling mee hebt.
De derde prijs en vijfenzeventig euro aan boekenbonnen zijn gewonnen door Bertine Klappe.

Op nummer twee:
Tijdens het lezen van jouw verhaal zagen wij voortdurend de Franse acteur Louis de Funes vertwijfeld door het beeld rennen. Wat we lazen was filmisch, had vaart, flinke humor en een hoog slapstick-gehalte. Toch zat er ook een diepere laag onder, waarin een aardige dosis maatschappijkritiek te lezen viel. Al met al blijk jij dus in staat een mooie parodie op een politiethriller te schrijven en wij proeven daarin het plezier dat jij hebt in het schrijven. Jij durft af te wijken van het gangbare en daarom is de tweede prijs en honderdvijfentwintig euro aan boekenbonnen voor Tom Bouwmeester.

En dan de winnaar.
In jouw teksten gebeurde wat: we voelden een onderhuidse spanning, af en toe was het ondeugend, het zinderde, we roken warempel zelfs een vleugje seks! Jij weet groteske beelden af te wisselen met kleine persoonlijke elementen, die desalniettemin universeel zijn. Je gebruikt mooie wendingen, scherpe zinnen en je hebt duidelijk een goed gevoel voor metrum. Van jou willen we meer lezen, zo veel en zo vaak mogelijk. Heel veel woorden gaat de jury hier niet meer aan vuilmaken, dat kan jij veel en veel beter.
De eerste prijs, tweehonderdvijftig euro aan boekenbonnen en een plek in de landelijke finale, die gaan naar Johanneke ter Stege.